// Kolom links
 

 
Boekrecensies

Recensies over actuele boeken bijvoorbeeld over recepten, huismannen, taakverdeling, emancipatie en alles daaromheen.


Schrijnende vaderverhalen in 'De afwezige vader bestaat niet'

Irene Zwaan vraagt zich in haar boek ‘De afwezige vader bestaat niet’ af,
hoe het komt dat moederschap zo voorop staat in onze maatschappij. Ze concludeert dat dit komt omdat de verantwoordelijkheid voor zorg en opvoeding meestal bij de vrouw ligt. Bovendien hebben veel gescheiden vaders het niet gemakkelijk omdat ze voor hun scheiding nooit goed hun ouderlijke gezag of zorgvaardigheden kunnen tonen. Ook beweert ze dat een vader niet serieus wordt genomen wanneer hij in aanraking komt met Bureau Jeugdzorg, waar hij moet bedelen dat hij graag wil en kan zorgen voor zijn
kind.

Zwaan laat zich in ‘De afwezige vader bestaat niet’ kritisch uit over het beeld dat in onze maatschappij wordt geschetst van vaderschap. In haar beschrijving spaart ze de moeders niet, en dat maakt dit boek ook wel anders dan andere boeken over vaderschap. ‘De afwezige vader bestaat niet’ is geschreven toen ze als ontwikkelingssocioloog vanaf 2008 bezig was met een verkennend onderzoek naar de positie van gescheiden vaders. In dezelfde periode belandde haar vriend, die fulltime zorgde voor zijn zoon, in een kwestie met Bureau Jeugdzorg.

Weer een zielig ‘gescheiden vaderboek’, maar dit keer geschreven door een vrouw? De meeste interviews die Zwaan gebruikt om uitleg te geven over vaderschap zijn inderdaad zielig. Je mist ook positieve verhalen over zorgvaders en huismannen. Toch interessant en toegankelijk beschreven zijn de laatste wetenschappelijke inzichten op het gebied van vaderschap die ze ter sprake brengt.

Over scheiding wat feiten. Sinds 2009 is er de Wet vordering voortgezet ouderschap, waarin ouders die gaan scheiden een ouderschapsplan moeten hebben voor de verdere zorg en opvoeding van hun kinderen. Voor de duidelijkheid: tot 1998 werd na een scheiding één van de ouders uit de ouderlijk gezag ontheven en dat was meestal de vader.

De auteur heeft om moederschap en vaderschap te beschrijven allerlei bronnen aangeboord (Huismannen.nl heeft Zwaan overigens overgeslagen).
Uit een onderzoek over opvoeding opgetekend in het maandblad Happinez zou blijken dat moederschap boven alles gaat en dat in de opvoeding vrouwelijke elementen altijd vooropstaan. Erger: vaders worden geassocieerd met verantwoordelijkheid en moeders met liefde en geborgenheid. Vaders zijn altijd actief, ondernemend en nemen risico’s. Moeders knuffelen, leren kinderen om te gaan met conflicten en te praten over problemen.

Maar klopt dit allemaal wel? Waarom wordt in de sociale wetenschappen zorgende eigenschappen automatisch
geassocieerd met het vrouwelijke? Als mannen kostwinner zijn dan zorgen ze toch ook? Uit een onderzoek van
Movisie blijkt dat er heel veel verschillen zijn tussen mannen onderling.
Dat wil zeggen dat er ook mannen zijn die niet van voetballen houden en auto’s en die juist wel knuffelen en wellicht heel goed kunnen zorgen. Meer aannemelijk is psychologe Martine Delfos die zegt dat moeders het gezag van vaders afvallen en dat het moederschapsideaal in stand wordt gehouden boven alles. Moeders willen hun identiteit beschermen en maken mannen in hun kijk op vaderschap onzeker.

Naast allerlei mooie en ook wel schrijnende vaderverhalen in andere culturen en omstandigheden geeft Zwaan uitleg hoe wij onze kinderen in deze tijd grootbrengen. Zo leven kinderen
niet meer in een wij-gerichte familie maar in een ik-gericht familiesysteem. Grootvaders die voor hun kleinkinderen zorgen halen de schade in, omdat ze zich zelf niet meer hoeven te bewijzen. En wanneer er een zwakke positie van een vader binnen het gezin is ontstaan, kan zijn rol versterkt worden door bepaalde gedragspatronen te doorbreken. In de Antilliaanse cultuur bijvoorbeeld zie je veel alleenstaande moeders. Moeders die amper zelf hun eigen vader hebben gekend. Betrek je vaders meer bij het gezin en verander je ook de houding van vrouwen wat betreft het aangaan van relaties, dan kun je deze subcultuur doorbreken.

Zwaan pleit er dan ook voor dat er wettelijke kaders moeten komen die het veel moeilijker maken dat op de geboorteakte
van een kind ingevuld wordt dat een vader onbekend is. Vaderschap ontstaat door conceptie en de geboorte van een kind en wordt niet ingevuld door een wetgeving of door omstandigheden. Tenslotte wil ze dat instanties als Jeugdzorg moeten uitgaan van de rechten van het kind en niet alleen maar spreken ‘ in het belang van het kind’.

De afwezige vader bestaat niet
Auteur: Irene Zwaan
Uitgeverij Bert Bakker, pag. 208
ISBN: 9789035138834


Voetnoot: de ondertitel van dit boek is ‘en waarom vaders niet moeten moederen’ . Dit kan de uitgever beter bij een herdruk eruit laten want dit is een hele andere thematiek en komt weinig ter sprake in dit vaderboek.



Kijk ook eens in ons Forum


© 2017 - Huismannen.nl - email: info@huismannen.nl


 
Nog meer...
  • Tips voor samengestelde gezinnen
  • Filmjaarboek 2014
  • Tem je geest
  • Het hele brein het hele kind
  • Filmjaarboek 2013

    Alle artikelen