// Kolom links
 

 
Interviews

Regelmatig nodigen wij iemand uit voor een interview. Politici, bekende Nederlanders of mensen die anderszins de aandacht vragen van deze site. Een onderdeel van deze rubriek is de serie 'Op de huishoudtrap' waarin we een huisman of zorgende vader interviewen.


Interview met Vincent Duindam, huisman, schrijver, psycholoog
31 oktober 2004

'Mannen kunnen (leren) zorgen, net als vrouwen'


De vraag hoe Vincent Duindam het voor elkaar krijgt om een wetenschappelijke carrière te combineren met 'zorgend vaderschap' zoals hij het zelf noemt, wordt al in de eerste contacten met hem beantwoord.
Aan interviews besteed ik in principe één uur is het eerste antwoord op mijn spervuur van vragen.
De vierenveertigjarige 'huismannengoeroe' is wel bereid om als aanvulling allerlei informatie op te sturen, en soms verwijst hij naar een van de vier boeken die hij geschreven heeft.
Het eerste boek was zijn proefschrift over sekse-specifieke socialisatie, wat met subsidie van de overheid is uitgegeven: 'Ouderschapsarrangement en Geslachtsidentiteit' (Utrecht, Lemma. 1991)




Socialisatietheorie en 'mannen en zorg' zijn zijn onderzoeksthema's.




Hij werkt parttime:
De geboorte van mijn dochters vond ik geweldig; ik ben altijd heel blij geweest voor ze te mogen zorgen. Het is iets wat ik nooit had willen missen. En dat is nog steeds zo, nu ze 10 en 13 zijn.
In zijn tweede boek
'Zorgende vaders' waarin hij een groep van 182 deeltijd huismannen uitvoerig vragen stelt over hun motivaties, ervaringen en gevoelens bij de keuzes die ze gemaakt hebben, kon hij meer van zichzelf kwijt:
Ik vond het bevrijdend om een boek in mijn eigen stijl te kunnen maken, na mijn proefschrift dat natuurlijk veel 'academischer' moest zijn.
Hierin blijkt dat veel van deze mannen hun eigen vader niet bepaald als voorbeeld hebben gehad in het zorgen. De onderzoeker zelf komt uit een katholiek gezin met veertien kinderen. Zijn vader is vijf jaar geleden overleden, de herinneringen aan hem zijn warm, maar een gevoel dat er meer had kunnen zijn is er ook.
Mijn eigen vader was warm, speels, humoristisch, creatief. Maar ook soms driftig en onberekenbaar (hij is een tijdje overspannen geweest). Ik hield van hem, heb hem ook tijdens zijn leven al gemist. Hij zei altijd ik ga aan de arbeid en dan zag je hem weer een paar dagen niet.
Het opgroeien in zo'n groot gezin heeft hem geleerd om huishoudelijk werk normaal te vinden. Iedereen droeg als vanzelfsprekend zijn steentje bij. De oudere zussen spoelden de luiers voor de kleintjes en Vincent herinnert zich enorme afwassen. Een bepaalde vooringenomenheid in zijn onderzoek lijkt door deze achtergrond een gevaar te zijn.
De beschuldiging dat hij vooral naar bewijzen zoekt voor theorieën die hij al voor waar hield, wijst hij van de hand. Ik heb niet alleen bevestigd wat ik al dacht. Mijn onderzoek leverde ook verrassingen op, het bleek bijvoorbeeld voor ambtenaren niet makkelijker om te gaan zorgen dan voor vaders in het bedrijfsleven. En mannen met een oudere zus zorgen meer dan andere mannen. En zo waren er meer onverwachte uitkomsten.
Over de biologische sociologie (mannen kunnen door hun biologische structuur niet goed zorgen) kan hij kort zijn: Wetenschappelijk onderzoek over de hele wereld toont aan dat mannen kunnen (leren) zorgen, net zoals vrouwen. Het gaat meer om de motivatie om dat te doen, en de mogelijkheden die er zijn.

Onrecht
Er was ook kritiek van de kant van de Dwaze vaders die vinden dat in zijn werk te veel de kant van de vrouw gekozen wordt.
Ook over zijn vierde boek 'Een nieuwe start' , een handboek voor vaders na een scheiding, is dezelfde kritiek te lezen: Hij is teveel bezig met het feminisme en te weinig met de rechten van de man als vader. Hij pareert dit als volgt: Ik houd een pleidooi voor zorgende vaders, dwz mannen die zorg & werk combineren door part-time te gaan werken. Dit verkleint overigens de kans op echtscheiding. Mannen worden cultureel (en juridisch) achtergesteld, bijvoorbeeld als het gaat om omgang met de kinderen na een echtscheiding. Dit onrecht bestrijd ik. Bovendien heb ik de dwaze vaders uitgenodigd een hoofdstuk te schrijven voor 'Ruimte voor mannen'. En dat staat er ook in: Zander & van Altena.
Verder verwijst hij naar zijn hoofdstuk in dit boek, waarin hij een dertiental deskundige en betrokken mannen het woord heeft gegeven over mannen in de hulpverlening, in de wetenschap en in de alternatieve hoek van Wildeman, cursussen 'tussen macho en softie' en dergelijke.
Hierin legt hij een cultuur bloot waarin het lijkt alsof de man in het gezinsleven geen waarde heeft, of zelfs een gevaar vormt (de man als dader). Dit leidt er o.a. toe dat vrouwen dominant aanwezig zijn in de hulpverlening en dat mannen van het leven van hun kinderen worden buitengesloten.
Het is deze cultuur waartegen Duindam de strijd aanbindt. : bij een rood stoplicht grijpt de politie in, maar als een vrouw de omgangsregeling bewust frustreert, gebeurt er helemaal niets. Dit is erg onrechtvaardig jegens mannen. (Duindam en Vroom 1999)
Desondanks geldt Nederland als zeer vooruitstrevend wat betreft emancipatie en het aantal parttime werkende en zorgende mannen. De 'Islamisering' van Nederland gaat daar geen veranderingen in brengen vermoedt Duindam. Islamitische meisjes in Nederland zijn beter opgeleid dan Islamitische jongens. Als zij relatief meer gaan werken, schept dat ruimte voor Islamitische zorgende vaders. Ik zie natuurlijk ook wel een paar haken en ogen, zoals: homohaat en traditionaliteit.

Samen de zorg delen
Het onderzoek uit 'Zorgende vaders' gaat als het aan de schrijver ligt nog een staartje krijgen. Het is een plan om later ook de kinderen te onderzoeken. Het is natuurlijk heel interessant om te zien hoe de kinderen van deze groep geëmancipeerde mannen zélf gaat vaderen. Of 'ouderen' zoals Duindam het in analogie met het Engelse woord 'parenting' eens genoemd heeft. Doordat ze (gedeeltelijk) door mannen opgevoed worden zullen ze een ander proces doorlopen dan kinderen die voornamelijk door hun moeder verzorgd worden.
Op dit moment voeden mannen een beetje anders op dan vrouwen. Dit komt voor een deel door de socialisatie. Mannen hebben o.a. een andere speelstijl, en ze trekken de grenzen anders. Er zijn meer verschillen in het zorgen: Ook in het huishouden zijn ze wat anders. Gemiddeld genomen zijn mannen wat minder perfectionistisch. Daar kunnen vrouwen wat van leren. Maar mannen ook van vrouwen.
Voor mannen die volledig de zorg op zich hebben genomen heeft Duindam wel respect, maar hij heeft ook zijn bedenkingen. De voltijdshuisman moet sterk in zijn schoenen staan. De kans op terugkeer naar een ander arrangement is erg groot. Je wordt er meer op aangekeken. De kansen op instabiele relaties zijn wat groter. Maar natuurlijk kan het perfect gaan. Samen de zorg delen lijkt in veel gevallen toch wel aan te bevelen.

Freud
De huisman heeft meestal weinig voorbeeld gehad aan zijn eigen vader wat betreft zorgen en opvoeden. In 'Zorgende vaders' haalt de schrijver een paar keer Alice Miller aan, die in haar werk pleit voor een emotionele verwerking van de eigen jeugd om klaar te zijn voor de opvoeding van de eigen kinderen. Ook Freud, de grondlegger van de psychoanalyse, heeft volgens de huisman/psycholoog hier een duidelijke mening over. Freud zegt: het beste wat je kunt doen is voor je aan kinderen begint in psycho-analyse te gaan. In zoverre heeft hij gelijk dat het erg belangrijk is om voor die tijd enig zelfinzicht te ontwikkelen, alsook inzicht in je relatie. Daar bewijs je je kinderen een enorme dienst mee. De rest kun je leren door de kinderen zelf. Dagelijks krijg je de kans om je eigen geschiedenis hetzij te herhalen, hetzij te verwerken. Dat is niet altijd makkelijk.

Poëzie, literatuur en religie
Iris Murdoch is de favoriete schrijfster van Duindam: Ik heb aanvankelijk psychologie gekozen om goede psychologische romans te kunnen schrijven (Murdoch, Couperus, Emants). Nederlands was mijn tweede keuze. Maar het pakte (tot nu toe) anders uit. Ik heb wel vier boeken (samen met anderen) geschreven. En ik richt me steeds meer op de journalistiek. Sinds een week of zes heb ik een vaste column in De Libelle.
Al vanaf de middelbare school schrijft hij gedichten, tegenwoordig last hij op aanraden van een arts (die hij bezocht na een keer bijna overspannen te zijn geraakt) rustmomenten in, waarin hij inspiratie opdoet voor korte gedichten, zogenaamde haiku's. De haiku komt uit de Zentraditie. De klassieke haiku gaat over een seizoen en beschrijft een gevoel zonder dat het genoemd wordt.
Eigenlijk schrijf ik senryu, een volkse variant. Ik probeer het gevoel er niet letterlijk in te zetten. Het schemert er doorheen.
Ook de Nederlandse poëzie heeft zijn interesse. Op dit moment lees ik veel poëzie, en spiritueel werk. Poëzie van (o.a.) Herman de Coninck, Rutger Kopland, Ida Gerhardt. Ik bezoek al 20 jaar de Nacht van de Poëzie in Utrecht. De haiku's doen denken aan een religieuze (Oosterse) levenshouding, maar een bepaalde religie hangt hij niet aan. Ik ben katholiek opgevoed en was misdienaar. Later min of meer humanistisch. Nu ben ik erg geïnteresseerd in spiritualiteit: Tolle, Knibbe, Deepak Chopra, etc. Momenteel werk ik aan een boekje over spiritualiteit, en aan een bundeling van haiku's.

Vincent Duindam, psycholoog, schrijver, dichter, vader: hij wil het levende bewijs zijn dat mannen kunnen en moeten zorgen.








mijn dochter laat ik
witjes in de klas achter,
ze zwaait -ze kijkt niet.
de doek in mijn hand
-ik dweilde hun speelhoekje-
krijgt vele kleuren.
onder de voeten
van vermoeide ouders kraakt
het arme speelgoed.


een zomeravond,
haar roze jurkje wappert
weer aan de waslijn.
op de lege stoep
verzamel ik hun krijtjes
-de maan laat zich zien.





Vincent Duindam


Kijk ook eens in ons Forum


© 2017 - Huismannen.nl - email: info@huismannen.nl


 
Nog meer...
  • Herinneringen aan je peuter- en kleutertijd, kan dat?
  • Seks en de huisman
  • John Lennon de huisman: het Playboy interview uit 1981
  • Jeroen Kramer: 'van thuisblijfvader krijg ik kromme tenen'
  • Op de huishoudtrap: Elroy Tan

    Alle artikelen